NMBS, bezet bedrijf: tussen collaboratie en verzet

Tijdens de Duitse bezetting blijven de treinen rijden in België. Hoe kan het ook anders? NMBS is op dat moment zowel het grootste bedrijf als de belangrijkste openbare dienstverlener van het land. Deze kolos speelt een cruciale rol in de bevoorrading van grondstoffen en voedingsmiddelen, en heeft zo in zekere zin het lot van de bevolking en de industrie in handen.

NMBS heeft dan ook geen andere keuze dan samen te werken met de bezetter. Ze levert spoorwegdiensten als onderdeel van de oorlogsinspanning van het Reich. Maar al snel loopt het mis. Tussen 1941 en 1944 nemen de Belgische spoorwegen deel aan de deportatie van 189.542 dwangarbeiders, 16.081 politieke gevangenen, 25.490 Joden en 353 Roma naar Duitsland en de kampen in Oost-Europa. Ondanks sterk verzet binnen het bedrijf blijven de treinen tot de laatste dag van de oorlog rijden.

De geschiedenis van NMBS in deze complexe periode zit vol tegenstrijdigheden, tussen collaboratie en verzet. Dit dilemma blijft ook vandaag nog relevant. Hoe ver kun je gaan in het sluiten van compromissen met een dictatuur om het algemeen belang te dienen? En wanneer en hoe kunnen we ons het best verzetten?

Deze pagina's van onze website maken deel uit van de herdenkingsactiviteiten van NMBS en zijn gebaseerd op het onderzoek van Het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (CegeSoma) van het Algemeen Rijksarchief naar de rol van de Belgische spoorwegen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Voor verdere informatie kunt u ook terecht op www.belgiumwwII.be. Deze website van CegeSoma is volledig gewijd aan België tijdens de Tweede Wereldoorlog.